Oorzaak letsel
Wanneer heeft U recht op een vergoeding van Uw schade. Het algemene uitgangspunt is natuurlijk dat de oorzaak van uw letsel kan worden toegerekend aan een ander. Bij een ongeluk op het werk is de werkgever bijvoorbeeld aansprakelijk indien deze niet kan aantonen dat hij voldoende beschermingsmaatregelen heeft getroffen. In het verkeer geldt doorgaans dat als uitgangspunt dat een automobilist aansprakelijk is voor schade bij een fietser of voetganger.
Een ongeval op of door het werk, in het verkeer, medische fout en in zijn algemeenheid onrechtmatig handelen vormen de belangrijkste juridische grondslagen voor de aansprakelijkheid. per categorie geven we een toelichting op de belangrijkste regels.
Vereniging en sporter
De relatie tussen twee sporters wordt beheerst door de spelregels. Als die in acht zijn genomen zal er niet snel sprake zijn van aansprakelijkheid. hierbij kan men denken aan de bokser die bij zijn opponent oogletsel veroorzaakt. Voor de vereniging gelden die uitzonderingsregels niet. Voor hen geldt juist dat ze vergaande maatregelen moeten nemen om de veiligheid te waarborgen.
Turnen
Het zijn met name turn-ongelukken die een belangrijke rol hebben gespeeld in de jurisprudentie. In dit soort spelsituatie worden hoge eisen gesteld aan de te nemen voorzorgsmaatregelen. Gelet op het kennelijke verband tussen de aard van de val en de zeer ernstige gevolgen dienen aan de te nemen voorzorgsmaatregelen zeer strenge eisen te worden gesteld, zodat die gevolgen - wanneer zich een niet altijd te vermijden val voordoet - worden voorkomen, althans aanzienlijk worden beperkt, aldus de rechtbank en later ook het hof.
Dieren
Voor dieren geldt tot grote hoogte een risico-aansprakelijk voor de eigenaar of bezitter van een hond. Ik wist niet mijn hond bijt, doet er dus niet toe. De eigenaar is aansprakelijk voor het hierdoor veroorzaakte letsel. In de jurisprudentie zijn al zeer veel zaken voorbij gekomen. Een belangrijk voorbeeld is natuurlijk paardrijden omdat er hier sprake is van een lessituatie waarin het slachtoffer juist ook risico's op zich neemt. Welke regels gelden:
- De hoofdregel blijft van toepassing. de bezitter eigenaar is in beginsel aansprakelijk.
- In dit soort sitaties kan er wel sprake zijn van eigen schuld.
- Er dient dan sprake te zijn van een relevante eigen fout.
- Uitsluiting van aansprakelijk bijvoorbeeld in algemene voorwaarden gaat niet op.
- Wel speelt mee dat een ruiter zichzelf blootstelt aan het risico van steigeren.
De risico-aansprakelijkheid is gebaseerd op het onberekenbare gedrag van een dier. indien iemand een hond ophitst is hij aansprakelijk.
letsel fietser of voetganger
Er gelden speciale beschermingsregels als U als fietser of voetganger letsel heeft opgelopen door een fout van een automobilist.
In artikel 185 van de Wegenverkeerswet is bepaald dat een voetganger of voetganger vergaand beschermd wordt. In het artikel is opgenomen dat de autmobilist in beginsel aansprakelijk is voor het letsel. De reden hiervoor is kort gezegd dat een automobilist een zwaar stuk staal bestuurt en daarvoor een risico-aansprakelijkheid moet dragen.
Dit uitgangspunt wordt op de volgende manier uitgewerkt:
- Bij een ongeval op de openbare weg waarbij een auto is betrokken, geldt dat de automobilist aansprakelijk is.
- Een automobilist kan alleen aan aansprakelijk ontkomen indien hij hard maakt dat er sprake was van overmacht.
- Overmacht is aan de orde indien de bestuurder geen enkel verwijt gemaakt kan worden en de fietser of voetganger iets volkomen onverwacht heeft gedaan. Een onverwachte manouvre of plotseling oversteken valt hierbij zelden onder overmacht.
- Vervolgens speelt enkel nog de vraag of er sprake is van eigen schuld. Bij verkeersdeelnemers jonger dan 14 jaar is dat nooit aan de orde en er geldt bijna altijd een minimum vergoedingsplicht van 50% tenzij er sprake is van opzet of bewust roekeloosheid.
Het uitgangspunt is dus dat U als fietser of voetganger vrijwel altijd recht heeft op vergoeding van Uw schade.
Over de oorzaak van een arbeidsongeval
Een werknemer moet aantoon dat hij een ongeluk en schade heeft opgelopen tijdens het werk. Dit levert voor de werknemer volgende voordeelregel op:
- Onduidelijkheid omtrent de toedracht van het ongeval betekent derhalve een ruimere bewijslast voor de werkgever.
- Slaagt de werkgever niet erin het bewijs te leveren dat hij aan zijn zorgverplichting heeft voldaan, dan is het causaal verband tussen zijn ekortkoming en het ongeval gegeven. Hij kan dan evenwel nog aan aansprakelijkheid ontkomen, indien hij stelt en bewijst dat nakoming van ijn zorgplicht het ongeval niet zou hebben voorkomen(13). Ook op dit punt is de toedracht van het ongeval van belang, omdat ook hier geldt dat de omstandigheid dat hieromtrent onduidelijk bestaat, een groter bewijsrisico voor de werkgever meebrengt(14).
